Osgoi'r dudalen lywio [Bysell Gyrchu S]

Tudalen Cyngor ar Iechyd

Sefydliad y GIG yw Iechyd Cyhoeddus Cymru sy´n darparu gwasanaethau gwybodaeth, cyngor a chymorth annibynnol a phroffesiynol yn ymwneud ag iechyd y cyhoedd er mwyn diogelu a gwella iechyd a lles poblogaeth Cymru. Mae´r ffaith fod ansawdd aer gwael yn gallu cael effaith niweidiol ar iechyd mewn sawl ffordd eisoes yn hysbys, ac, o ganlyniad, mae gan Iechyd Cyhoeddus Cymru gyfraniad allweddol i´w wneud o ran codi ymwybyddiaeth am y canlyniadau i iechyd yn sgil dod i gysylltiad â llygryddion aer ac o ran ymchwilio i´r peryglon sy´n gysylltiedig â sefyllfaoedd, damweiniau a digwyddiadau llygredd aer.

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn gweithio gydag amrywiaeth eang o asiantaethau rhanddeiliaid, gan gynnwys y Gwasanaethau Brys, Byrddau Iechyd, yr Asiantaeth Diogelu Iechyd, Asiantaeth yr Amgylchedd, Awdurdodau Lleol a Llywodraeth Cynulliad Cymru i asesu lefel y risg sy´n gysylltiedig â digwyddiadau llygru aer gwirioneddol neu ddigwyddiadau a ragwelir a all fod â goblygiadau o ran iechyd y cyhoedd. Mae´r sefydliad yn gyfrifol am sicrhau bod unrhyw ymateb sydd ei angen o safbwynt iechyd y cyhoedd yn briodol, yn amserol ac wedi´i gydgysylltu´n dda. Mae hefyd yn gyfrifol am hysbysu´r asiantaethau, cymunedau a grwpiau poblogaeth perthnasol am unrhyw risgiau posibl.

Pwyllgor Cynghori yw COMEAP sy´n cynnwys arbenigwyr annibynnol sy´n darparu cyngor i adrannau ac asiantaethau´r llywodraeth ar bob mater sy´n ymwneud ag effeithiau llygryddion aer ar iechyd.

Mae´r cyngor diweddaraf gan COMEAP yn awgrymu:

  • Pan fo llygredd aer yn ISEL (1-3) nid yw´n debygol y bydd yr effeithiau yn amlwg, hyd yn oed i´r rhai sy´n sensitif i lygredd aer.
  • Pan fo llygredd aer yn GYMEDROL (4-6) gall pobl sensitif sylwi ar effeithiau ysgafn.
  • Pan fo llygredd aer yn UCHEL (7-9) gall pobl sensitif sylwi ar effeithiau sylweddol a dylent gymryd camau gweithredu.
  • Pan fo llygredd aer yn UCHEL IAWN (10) gall yr effeithiau ar bobl sensitif, a ddisgrifwyd yn llygredd UCHEL, ddwysu a dylid cymryd camau.

Gall llygredd aer achosi effeithiau byrdymor ar iechyd mewn unigolion sensitif (pobl sydd â chlefyd y galon neu glefyd ar yr ysgyfaint, yn cynnwys asthma). Gall pobl sensitif leihau´r effeithiau trwy dreulio llai o amser yn yr awyr agored. Dylai anadlyddion leihau effeithiau ar bobl sydd ag asthma.